home

Zappa w Internecie

biografie Zappy

zespoły, nagrania, dyskografia

teksty   

wywiady

artykuły zagraniczne

artykuły polskie

nowe na stronie

varia   

indeks


Całkiem niedawno pan Paweł Kostrzewa w jednej ze swoich trójkowych audycji zdobył się, przy okazji omawiania dokonań zespołu, nazwa którego nie utkwiła mi w pamięci, na wyznanie, że oto dawno już zaprzestał kupowania płyt koncertowych. Od razu pomyślałem sobie co to musi być za tragedia dla redaktora muzycznego zajmować się muzykami, którzy bez pomocy sprzętu komputerowego nie są w stanie zaistnieć samodzielnie na scenie, gdzie i tak, jeżeli już muszą się tam znaleźć, stać ich tylko na robienie dobrej miny do złej gry i podrygiwanie w rytm muzyki sączącej się z dysków. Tragedia tym większa, że w pamięci ma się jeszcze dokonania innych muzyków (których jednakże nie promuje się z powodu niskiego 'potencjału komercyjnego'). I jakie to szczęście, też tak sobie pomyślałem, że Frank Zappa nagrywał, i nie tylko on sam, wszystkie swoje dokonania. Dzięki tej tytanicznej pracy wielu ludzi istnieją dziś tysiące nagrań koncertowych i studyjnych (z których kilkadziesiąt, a może i nawet kilkaset możesz sobie ściągnąć z Internetu).
Poniżej kilka tekstów o tym co składa się na dobrą muzykę koncertową (A). Warunek pierwszy, co oczywiste: geniusz na miarę Franka Zappy.

 

Mówi Clonemeister

Dzienny rozkład zajęć Franka Zappy był legendarny, każda chwila, kiedy nie spał była wykorzystywana na pracę. Równie trudny był plan przesłuchań jaki ustalał dla swojego zespołu. Było to osiem godzin pracy dziennie w trakcie przygotowań do tournee. Po pierwszym tournee jakie Artur Barrow odbył z zespołem w 1978, Zappa nadał mu tytuł Clonemeistera, które to stanowisko wiązało się ze straszliwą odpowiedzialnością za przeprowadzanie prób w czasie nieobecności Franka. Barrow wspomina tutaj pewne historie związane z Mothers oraz ujawnia swoje ... zaawansowane techniki przesłuchań.

„Frank przychodził zawsze na ostatnie cztery godziny przesłuchań, tą część nagrywałem. Mówił do członków zespołu, ‘No dobrze, teraz ty zrób to tam, a ty zrób ten pierdzący dźwięk tutaj, a ty zrób tamto tam.’ Po przesłuchaniach siadywałem z notesem i słuchałem taśmy raz jeszcze robiąc notatki o tym kto kiedy miał robić pierdzące dźwięki oraz jakie one miały być. Następnego dnia zaczynaliśmy próbę tej piosenki i oczywiście wszyscy już zapomnieli, w których miejscach mieli robić te pierdzące dźwięki. Robiłem wtedy przerwę i mówiłem, ‘Dobra, nie zapominajcie, że tutaj macie zrobić ten dźwięk,’ a oni mówili, ‘W porządku.’ Graliśmy to trzy albo cztery razy aż każdy zapamiętał gdzie ma wstawić swój dźwięk. Było to tak jakbyś był sierżantem w wojsku i trenował swój pluton.

W czasie jednego tournee Frank dał nam ogromną listę piosenek, śmieszna liczba, coś koło 200. było to absurdalne i wiedziałem, że za żadne skarby nie zdołamy nauczyć się ich wszystkich. Oczywiście, moim zadaniem było nauczenie zespołu tych wszystkich piosenek. Znałem już Franka wtedy na tyle, że wiedziałem, że przyjdzie, spojrzy na listę, wybierze jakąś piosenkę i powie, ‘Posłucham tej.’ My graliśmy, a on, jeśli brzmiało to kiepsko, mówił, ‘No cóż, możesz wykreślić ją z listy!’ Tak więc na próbach graliśmy tylko te piosenki, które lubiłem. Te, które mi się nie podobały były na samym dole listy, bo wiedziałem, że i tak nie zdołamy ich przećwiczyć. Frank przychodził i jak zwykle wybierał jakąś piosenkę, której akurat nie ćwiczyliśmy. Graliśmy beznadziejnie. Mówił wtedy, ‘Brzmi jak gówno. Skreśl ją z listy.’ A ja na to, ‘W porządku, świetnie!’ Na koniec zostawaliśmy z wszystkimi moimi ulubionymi piosenkami Franka takim jak ‘Florentine Pogen,’ ‘Inca Roads’ i całą furą naprawdę świetnej muzyki.

Kiedy Frank był obecny na próbach, kiedy był zainspirowany, to tworzył wtedy muzykę z zespołem tak jak ktoś inny robiłby to z fortepianem, kawałkiem papieru nutowego albo z komputerem. Wykrzykiwał wtedy, rób to, rób tamto, przejdź do A mol. Po pewnym okresie czasu gdy zespół grał razem Frank mógł mówić do nas jak do komputera i instruować w jaki sposób ma być zagrana piosenka. Było to naprawdę zadziwiające jak szybko potrafił łączyć w jedno pewne rzeczy i sprawić że naprawdę dobrzy muzycy grali to i brzmiało to jak muzyka Franka Zappy.

Zawsze utrzymywał nas w stanie gotowości. Po około miesiącu na tournee mówiłeś sobie, ‘No dobra, mam to w małym palcu, mógłbym to zagrać śpiąc.’ Ale wtedy właśnie komunikat, ‘Zebranie zespołu w pokoju Franka!’ Frank mówił wtedy, ‘Panowie, czujecie się chyba za bardzo wyluzowani. Dzisiaj zmienimy cały program.’ I wtedy robiliśmy te wszystkie rzeczy, których nie ćwiczyliśmy od zakończenie prób miesiąc wcześniej i układaliśmy całkiem nowy show.

Frank jest jedynym facetem, który nie szedł na żadne kompromisy w kwestii swojej muzyki i mimo tego potrafił zarabiać nią na życie. To naprawdę dosyć zadziwiające. Teraz, gdy go nie ma, nie wiem czy ktoś inny mógłby to robić tak jak on. Nie zawsze podobało mi się, to co robił, ale na Boga, robił to tak jak chciał.”

tekst za Guitar Player, maj 1994, tł. andrzej rogowski

Więcej o Zappie od Arthur'a Barrow'a

Więcej o tournee 1988 słowami Mike'a Keneally

Tekst poniżej oraz zestawienie płyt pochodzą ze strony Black Page - FAQ 15

"Częstotliwość granych piosenek
Następująca lista obejmuje piosenki z tournee 1988. Liczba pokazuje ile razy dana piosenka była wykonywana. Informacje pochodzą z broszurki dołączonej do płyty 'Broadway the Hard Way', którą kupiłem w Japonii. Zaznaczono tam, że podana częstotliwość może nie zawsze być właściwa, a to dlatego, że zagubiono listy z występów w Hiszpanii. Obok podano symbol albumu, na którym piosenka się ukazała. Niektóre piosenki obecne na płytach nie znalazły się w broszurce. Są to prawdopodobnie 'spontanicznie skomponowane' piosenki, takie jak Yuppies, Star Wars, Fire and Chains oraz inne znane pod różnymi nazwami jak na przykład 'F-Sharp' i inne.

JN Make a Jazz Noise Here
BB The Best Band You Never Heard In Your Life
BW Broadway the Hardway
S4 Stage 4
S6 Stage 6

A Pound For A Brown On The Bus 22
Advance Romance 11 JN
Ain't Got No Heart 18
Alien Orifice 12 JN
America The Beautiful 1
Andy 15 BB
Any Kind Of Pain 36 BW
Approximate 1
Bacon Fat 4 BW
Bamboozled By Love 11
Bartok Piano Concerto #3 ? JN
Big Swifty 11 JN
Black Napkins 10 JN
Black Page 30 JN
Bobby Brown 7
Bolero 15 BB
Catholic Girls 5 S6
Chana In The Bushwop 3
Chungas Revenge 1
City Of Tiny Lights 26 JN
Cosmic Debris 6 BB
Crew Slut 9 S6
Crusing For Burgers 6 JN
Dancin' Fool 4
Dangerous Kitchen 1
Dickie's Such An Asshole 18 BW
Disco Boy 9
Do You Like My New Car 1
Donau Waltzes 1
Dupree's Paradise 2 JN
Easy Meat 1
Eat That Question 9 JN
Elvis Has Just Left The Building 4 BW
Eric Dolphy Memorial Barbeque 3 BB
F-Sharp 1 (WDC-probably Yuppies/Fire & Chains)
Filthy Habits 2? S4
Find Her Finer 10 BB
Fire And Chains 1? JN
Florentine Pogen 10 BB
Godfather's Theme 1 BB
Harry, You're A Beast 20 JN
Heavy Duty Judy 9 BB
Honey Don't You Want A Man Like Me 1 S6
Hot Plate Heaven At The Green Hotel 17 BW
I Am The Walrus 26
I Left My Heart In San Franscisco 21 BB
Illinois Enama Bandit 21
Inca Roads 25 BB
It Ain't Necessarily So 1
Jesus Thinks Your're A Jerk 37 BW
Jezebel Boy 1 BW
Joe's Garage 12
Johnny Darling 1
Keep It Greasy 5
King Kong 11 JN
Let's Make The Water Turn Black 20 JN
Let's Move To Cleveland 5 BB
Lonesome Cowboy Burt 22 BB,S6
Love Of My Life 16
Lucille Has Messed My Mind Up 8
Make a Sex Noise 1? S6
Marquesons Chicken 2
Mary Lou/Utopia 1
Montana 17
More Trouble Every Day 13 BB
Mr. Green Genes 7 BB
Murder By Numbers 1 BW
My Guitar Wants To Kill Your Mama 9
No No Cherry 2
Oh No 20 JN
Orange County Lumber Truck 20 JN
Outside Now 5 BW
Packard Goose (Medley:Strav/Bartok) 28 JN
Panty Rap 1
Peaches And Regalia 19
Penguin In Bondage 15 BB
Pick Me I'm Clean 1
Planet Of The Baritone Women 20 BW
Promiscuous 1 BW
Purple Haze 1 BB
Return Of Ring Of Fire 1 BB?
Rhymin' Man 2 BW
Ring Of Fire 1 BB
Royal March From Aida 1
Royal March From LeHistore' DeSoldat 1 JN
Sharleena 12
Sinister Footwear 4 JN
Sofa 32 BB
Son Of Ring Of Fire 1 BB?
Stainless The Maiden 1
Stairway to Heaven 39 BB
Star Wars Don't Work 1 JN
Stevie's Spanking 1 JN
Stick Together 8
Stinkfoot 16 JN
Stolen Moments 5 BW
Strictly Genteel 10 JN
Summertime 1
Sunshine Of Your Love 1 BB
T'mershi Duween 1 JN
Take Me Out to the Ballgame 1? S4
Teenage Wind 9
Texas Motel Medley 24
The Closer You Are 3
The Meek Shall Inherit Nothing 4
The Torture Never Stops 22 BB
The Untouchables 7 BW
Theme From Bonanza ? BB
Theme From Lumpy Gravy 20 JN
Thirteen 1
Tinseltown Rebellion 2
Truck Driver Divorce 5
Uncle Remus 3
Walkuneritt 1
Watermelon In Easter Hay 8
We're Turning Again 13 S6
What Kind Of Girl Do You Think We Are 1 BW
What's New In Baltimore 14
When Irish Eyes Are Smiling 1 BB
When The Lie's So Big 33 BW
When Yuppies Go To Hell ? JN
Whippin' Post 15
Who Need The Peace Corps 21 BB
Why Does It Hurt When I Pee 12
Why Don't You Like Me 9 BW
Willie The Pimp 9
Yo' Cats 2
You Are What You Is 1
Zomby Woof 3 BB
Zoot Allures 5 BB

Piosenki wyuczone
Następująca lista obejmuje piosenki, które zespół znał, lecz nigdy ich nie wykonywał na koncertach."

America Drinks
Billy The Mountain
Blue Light
Broken Hearts Are For Assholes
Brown Moses
Bwana Dik
Call Any Vegetable
Camarillo Brillo
Carolina Hardcore Ecstasy
Chicago Chump
Clowns On Velvet
Cocaine Decisions
Concentration Moon
Daddy, Daddy. Daddy
Deathless Horsie
Dinah Moe Hum
Divan
Do You Like My New Car?
Dog Breathe
Dumb All Over
Eddie Are You Kidding?
Goblin Girl
Green Rosetta
Heavenly Bank Account
How Can I Be Such A Fool
Hungry Freaks Daddy
Jones Crusher
Lemme Take You To The Beach
Magdalena
Magic Fingers
Mom & Dad
Monde
Ms. Pinky
Mud Shark
Mudd Club
No Not Now
Penis Dimension
Road Ladies
Rudy Wants To Buy Yez A Drink
San Ber'dino
Status Back Baby
Take You're Clothes Off When You Dance
Teenage Prostitute
Tell Me You Love Me
The Air
The Evil Prince
The Idoit Bastard Son
Trying To Grow A Chin
Uncle Bernie's Farm
What's The Ugliest Part Of Your Body
Wind Up Working In A Gas Station
Wino Man
Would You Go All The Way
You Didn't Try To Call Me

No i jeszcze repertuar koncertów w Waszyngtonie, trzy kolejne dni lutego, tak dla zobrazowania zakresu granej muzyki.

2/8/88 ------
The Black Page No. 2
Dickie's Such An Asshole
When the Lie's So Big
Planet of the Baritone Woman
Any Kind of Pain
Jesus Thinks You're a Jerk
Sofa
City of Tiny Lights
A Pound for a Brown on the Bus
Cosmik Debris
intermission
Who Needs the Peace Corps?
We're Turning Again
The Torture Never Stops / Lonesome Cowboy Burt
King Kong
Stairway to Heaven
Packard Goose / Stravinsky-Royal March & Bartok
I am the Walrus
Strictly Genteel
The Illinois Enema Bandit
2/9/88 ------
Stink Foot
Hot Plate Heaven at the Green Hotel
Dickie's Such an Asshole
When the Lie's So Big
Planet of the Baritone Woman
Any Kind of Pain
Jesus Thinks You're a Jerk
Sofa
Florentine Pogen
Andy
Inca Roads
intermission
Black Napkins
Montana
City of Tiny Lights
A Pound for a Brown on the Bus
I Ain't Got No Heart
Love of My Life
Bamboozled by Love
Peaches En Regalia
Catholic Girls
Crew Slut
The Illinois Enema Bandit
2/10/88 -------
It Ain't Necessarily So
Royal March from Aida
Peaches En Regalia
Dickie's Such an Asshole
When the Lie's So Big
Planet of the Baritone Woman
Any Kind of Pain
Jesus Thinks You're a Jerk
Sofa
Let's Make the Water Turn Black
Harry, You're a Beast (instrumental)
F-Sharp
Oh No
Son of Orange County
excerpt from Lumpy Gravy
intermission
Sinister Footwear
Bacon Fat
Stolen Moments
What's New in Baltimore
Who Needs the Peace Corps?
Trouble Every Day
Penquin in Bondage
Hot Plate Heaven at the Green Hotel
Whipping Post
I Am the Walrus
Stairway to Heaven
Strictly Genteel

Na zakończenie fragment wywiadu jakiego Steve Vai udzielił magazynowi Tylko Rock. Ukazał się on w numerze grudniowym w roku 1994 a przeprowadził go Wiesław Weiss.

(...)
- Zdaje się, że z nikim nie grałeś tak długo jak z Frankiem Zappą. Jakie wspomnienia zachowałeś ze współpracy z nim?
- To był najwartościowszy okres w moim życiu artystycznym. Frank był kimś wyjątkowym. Poza tym, że był skończonym muzycznym geniuszem, był też facetem jakich mało, inteligentnym, dowcipnym i miłosiernym, ale też złośliwym i upartym. Gdy tworzył, nie było dla niego żadnych przeszkód. Wiesz, Frank ze względu na rodzaj muzyki jaki tworzył, napotykał na swej drodze więcej trudności niż jakikolwiek inny artysta. Ale zawsze je przezwyciężał. Gdy tworzył i zależało mu na takim a nie innym tekście, na takim a nie innym brzmieniu gitary, na czymkolwiek, zawsze to osiągał. Nic nie mogło go powstrzymać przed zrobieniem tego, co chciał zrobić. Wielu muzyków ulega naciskom wytwórni płytowych, naciskom prasy, naciskom managementu. Ba, zgadzają się usunąć coś z płyty pod groźbą, że jakiś sklepik nie zechce jej sprzedawać. Frank miał to wszystko gdzieś. Nie słuchał nikogo. Zawsze robił to, co chciał. Był całkowicie szczerym, wiarygodnym we wszystkim co robił, skończonym artystą.

no dobrze, nie mogłem się powstrzymać, oto dla porównania informacje dotyczące tournee The Rolling Stones z 1999, popatrz sobie, jest tam 36 piosenek, gdyby nie chciało ci się liczyć (przy 130 granych przez The Best Band w 1988), i zobacz jaka przepaść dzieli dokonania, bądź co bądź, jak to mówią gigantów, od tego czym raczy nas Frank Zappa i jego The Best Band. O jakości muzyki nie będę już wspominał.

oto te rzeczy - repertuar, muzycy, determinacja